December thla ne,'X'mas tiak, colhni zing asi ih khua adai ce. Rim nei deuh lam thlang ka puanpi sin tak cu, lu tiang khuh ding in ka dirh rero lai ah,... "Lian, tho thlang aw, nauhak sunday school tla na tlai kei! Na nauhak pawl in khawm feh sawm in an lo hngak tiam tiam zo..............”
In duhdawt zet tu ka nui phunphurhpho cu ngai man lo in in leng ka suak cu,'X'mas kawr te mawi zerzi thuam aw nauhak(beginner) rual, dai ti nawn in an rak com khelkhi.
" Ai.. nan kawr te a mawi tuk ual, nan rim tla a thaw tuk", tipah in a sang sang in ka hnam hai. Pang ta bik ih to Thuam te cu ka ko ih" Na U a khawm kem maw? Thiaderdo cing in " aw khawm ding"' tiin bul nawn in i sawn.
" Asile reilo ten i hngak duak uh, dai ka khawlh ve ta ding, minute 5 tein", Nauhak ti pan cu ka lem ta ih inn sung ka luh zawng ah,an lak ih te bik mitmen fiahnawn Chung te in,"minute 5 sung ah na theh man ding maw?" hni pah in i sut bet.
"Man tuk e....”
“Hi..he..he...”
“Ziang ah na hni..?”
“Na fai man lo ka phang...”
“ha..ha..ha ..,” anza ten an hni thluh, kei khal hniphah in inn sung ka lut ve.
Khawmtiaknak dingah Bawipa thlacam in zirhvek in thlacam rualnak kan nei.
"Van cung ih um kan pa, na hming thianghlim seh.......... , Amen.”
“Kha.. kha, zo hman tlanhlau maw, nuam nai ten a sangsang in suak uh, Val te, ziang ah na tlan, na bah lo ding maw! Thu na lung lo tuk....”
Nau hak tipan cu ban ding hngak hlap le a leng ka thleng hmaisa bik ti duh ah an leu, an tlan,an pah aw.
"Nauhak dan ah kan ruat theu, Upa khal hmai bik le si bik sih duh kan bo lo silo sawm",tiih nauhak suak cu zoh pah in ka ruah rero lai ah..Ziang tikin ka dung a ding ti ka thei lo, dunglam ka hawi cu,daiziarzi te ding Thluai te ka hmu cu ka khir dukdi.
“Ai........!”
“Na lau tuk si ri, mu thla hmu bang ih''tiin i beng bet lai.
“Ka hmu ah ka ruat ngai, Biak inn si lo sela cu, ka hmu ngai ka ti men ding,"ka hni san bet.
"Cu lawm mam, na porh tuk lo maw, tui sun na khawm kem maw?
"Ziang ah maw, khawm ding e, Nang teh?”
Rualrem lo zet ha lang ko hni pah in," Khawm ding, cuti asile sun khawm tiak le ka lo sim le men ding, tu cu a tuantuk lai aw.”
"Ziang thu saw sim ding na neih lala?" Mak lo tuk sim ding nei ring ring Thluai te cu hmu dah lo bang ka zo lai ah.
"A caan a kim le na thei le ing, Rawl ei thaw maw"' tiin i feh san.
"A hmeh i zir.," ka sawn sal tak hman thei nawn lo ih i feh san tu Thluai te cu a liam tiang ka cuan hnu ah inn lam pan in ka tin ve.
Lamzin ka feh pah in,Zinglam kau ih ka mang kha ka mang sal. Kan khaw pawn ih khuk tiang lawng thuk tiva te ah nga ka hawl. Ti a nawi(a pawl) nan nga pheng zung li bawk rang no tleu surso pa khat ka kai ngah. Mang ih ngah kaih cu a tha an ti kha. Ka mgan ah cutin a um ih, cuvek cekci a ngai ah ka um tivek ka zum dah lo. Tu khal ziang ka cang dingti ka ruat lo, a zum khal ka zum lo.
Sun khawm ding in ka lut cu, tuan vo la tu pawl an kim thepthep zo. Ka tonak dingah tha ten ka to fel hnu ah, Rualpi pawl an khawm ve maw tiin ka zoh cu, zo hman ka hmu ta lo riai.
"E. hi pawl hi zo hman an khawm lo si maw. Ziang si tuah an tum.” Tin ka ruat buai.
Zarhpi nitin ten khawm aw theu Par te tla a khawm lo. Biak in thawn a nai aw zet nan hram thawk tu ding hnu ih ra lut theu Thiam te tla tu tiang a ra lut hrih lo.
"Ziang an cang! Khawm tiak veten ka hawl hmang ha"tiin kei mah ten ka pol rero. Zapi ding in bannak hla kan sak ih Pastor thlawhsuah peknak in caan an cem ter.
Khaw te lam ti pan cu, khawm tiak veten upa le nu bu pawl in thlai thar thawh mi le fai tam pawl cu hnawk cel cel in an au. Fai tam pi khat cu hmuah,banhla thlar khat cu zat, arti pum khat 50....tv.. in an au rero.
Biak inn pawn ka suah zawng ah," Lian, in ah tlung aw la hitawk ih fangtlawr hi ra phur duak aw", tiih aw rat nak lam ka hawi cu, hnawk cel cel lak ihsin ka nui tirhfial asi. “Aw, tipah in in lam pan in ka tlung lohli. Bike(china super cab siate) mawng in fang tlawr cu ka phur tlung. Rual pi le zo hman khawm lo tipan cu um har phen ah Dollar lam pan in ka feh sal. Van that ah mi an mal ih ka cah tak ka ngah lohli. kuhva keu rero pah in dawr sang ka thlam ih an dawn tak to kham par ah lamzin vak sukso milai cuan in ka to.
Zum loh pi in Thluai te, Thiam te le Par te( ka rual pi pawl cu Te seven ansi)
cu caan nei lo ti thei aw bang tuk in in ra pan.
" Lian, tuizing ih ka lo sim tum tak kha ka lo sawm.”
Ziang i sim hlan in i sawm zo, Ziang ti tla ka thei lo. Ziang tuah ding i sawm ti tla ka ruat ban lo. Tong kam thiam tuk ti fam cu!
"Ziangmi maw in sawm, Mo lawm ding maw, Mi thi vui ding saw?"ka ti hrim ve.. “Tuizan lam le Mawi te tei in ah rualpi za rawl ei khawm sela kan ti ih," sam tomtak tha ten tom sal phahin Par te in i sim. Cimi lawngah, ziangah tui sun an khawm lo ti ka fiang sal.
Par te cu mitthep thiam lo in ka zoh. Thinhna zawn ah spring( thilkhir) bun tak bang a cang dutdo. Dungnung zet ih hni, a biang sum, rem thleihthli ra tiam rem.... Ai, ziang ka cang, zaing ka ruat! Tui hlan kum 10 lenglo ihsin ka hmu ka ton le ka lo duh tiaw hnu ah harsat nak ruang ah a rem thiam nawn lo ding tih zo misi.
"Man tuk e, ka lo tlun cih ding"tiih ka kam zawng ah," Nan bike va la ta aw, thil poi hei lak le leinak ding ah, Thiam te in lo tlun seh. Rawl hmeh tla kan lei hrih lo. Thluai te thawn kan feh sung ding", anti ih an feh cih. Thiam te thawn kan in lam pan in kan kam ve.
Thiam te thawn voksa le a tul poi mal lai kan lei theh in Mawi te tei inn lam kan kir sal. Carhlet lam hnemdai ah bike cu ka ret ih coka lam in ka lut cih. Par te, amah lawng buti zet tum in a buai rero lai ka va hmu. Bawm ding in ka feh zawng ah , "Mi dang teh?"
“An um ko, in sung ah an um" zoh lo in i sawn. Nu rual um khawmnak khal ah na fel bik ko Par te , tiin ka thinlung ten ka fak rero.
Sung te, Thiam te, Thluai te, Sui te le Pui te cu thu nuam rel in an hni khek rero. "Mawi te teh khuiah maw? tipah in an lak ah ka to ve.
"A leng ah a pawt duak, nang teh coka lam ah zo an um ti thei cia si awm tak inn pi lam in ralut lo ih," tiin kam mal bik Pui te cun hni suamso in i capoh.
"Zilthli in i sim thei si",
"Si maw, asile tuikar che number tla zilthli sut hme, na lar cih ding".Tong ding thei tuk Thiam te in Pui te lam tan in i sut bet. Rei ka to hlan ah " Lian, Thluai tei inn ta anthur le khakuan kan va la ke."
"Si ngai, kan hmuan ah a tam tuk ngai, nan pa hnih in va la au" tiin Thluai te cun duhsak nak in in fial.
"Na man le kan feh cih pei cu."
"Aw, man ko." atile veh kan pok cih.
"Tha ten i vawk(kai) aw, na tla pang ding."
"Phang hlah, tuluk film ka zoh tam tuk zo si.”
"Si maw, na tlak ka phang tuk ih, na tlak pang le na tlangval pa in in thawi na tuk ding " "I hmuhsuam tuk hlah maw," ka liang cum pah in thinheng bang aw ki a sang nawn. "Hmuhsuam silo pi, thikthu sia si, kei cu ka ti sual pang caan ah duh sak tu ka nei lo ih cuhnah si." Tong rero cing in Thluai te tei inn lam kan so vivo. Zin kawi kan thlen zawng ah nauhak lek lai kan tong ruairi. Nuam nai te mawng kan si nan Par cu a thin a phang man.
" Khi, nauhak khi na pah pang kei tha ten mawng aw." tiin ralrinnak i pe bet.
"Tha ten i pom ah cun superman khal i bang lo ding. Thlapi par tiang ka lo zam pi ding si."
"Cu ang men, kan thleng zik khi.....” Thluai tei zau te to kham sau ah a u Kim a rak to. In hmuh ve ten kan lam in ra pan lohli.
"Nan pa hnih lam lam,Thluai thawn nan tawng aw lo maw si? Rual pi za rawl ei khawmnak kan tuah ding a ti ih, sun khawm khal khawm loin in ih sin a suak nan si", tiin cat lo in a tong rero lai ah....
"Um hrih duak, ziang khal rel hlan hlan ih cu zat lawm mam tong man teh." a tong rero lai cu ka colh ter.
"Si, kan tong aw, tu khal a mai tirhfial vek in na hmuan ta anthur le khakuan kan ra la tum, a ngah maw? tiin ka sut bet.
"Ngah tuk e, nan mah ten nan duh zat in va la uh.............a sermon ngai peih loh ah Par thawn dum lam pan in kan feh san.
Duum sangka ka ong ih Par cu a lut hmaisa. Nikhat hnu ni khat mawi sinsin Par te cu dung lam ihsin mitthep thiam loin ka zoh rero lai ah, dung lam ra hawi in
"Ziang na zoh iau iau, khakuan le hmakphek tla la hme, sahang thlak tla kan duh ding si.
"Si ngai, Par, pangang na tih maw?
"Tih hlah....."
"Tih tla tive awla, cule pangang na hmu le spiderman bang in ka ra lo run ding si."
"Thupi lo, kei ka theh zo ho khaw, zamrang deuh awla." ka umnak lam pan in arat lai ah,
"ei.. ka nu!", tih phang nawn in i ra pom vukvi. Akut ka kai cu a thia derdo.
"Ziang na cang, Par?
"Khi.... khi tawk ih bawkbawn pangang khi, na hmu ve lo maw si, a tumtuk lawm man," khatlam hawi cing a khihnak lam ka zoh cu ka khawsik hmul a ding surso. Ti riai riai ih hmul, bawkbawn kung ih vak ngualngo pangang. Ka kiang ih hawi kulh nak rua pheng in ka thawi cu a ra tla tumti. Ke tam nawn cu van sai in a tal rero lai ah, Par te ih lung ti phang tu tiin duh er keng in ka thawi sal. Athii kan ti ding maw a ek kan ti ding saw, hnang cuakco cu ka angki rang ah a ra bet. Thawi ka tumsal nan Par te in tawk tlang aw in tiih a thlau tak anthur pawl kan sam sal ih dum ihsin kan suak.
"Na ke tla na khawlh ta lo ding maw?"
"Ka ke a balh tla le i duh tho tho pam."
"Na thei sawm !"
"Ra zang men aw, kan feh ding".
"Khui tawk ah?"
"Kan inn ah". bike par to in ka hngak.
"Feh he.... Ka dawt." hni hrut hro in a ra to ih, Mawi te tei inn lam pan inn kan feh. Keh lam in thil keng cing in a vorh lam in ka tai I ra pom.
"he..he..he..he"
"Ziang ah na hni?"
"Kumkhua in ih pom ringring aw la ti ka ruat pan teh".
"Ka pom na duh lo ih a leng hman i leng duh nawn lo silo maw?
Ih pomnak kutnem te cu culsak pah in "Ka lo leng duh lo silo pi, kan hrang caan tamtuk thu ka ruat theu. Mi ka bang lohnak ka thei fiang tuk fawn. Tu ih lo tlun tu tla hi na hrang atha bik tlangval asi tiah ka ruat. Zinsir ih sin cun cawm awk hi a awl fawn lo. Ka hlawh aw ta ding tisela, kum in in hngak silo, siang lo cing in ho khaw ka hril ve. A thupi bik mi cu, pakhat le pakhat bawm awk ton hi thil tha bik tiah ka ruat." tiin bike mawng pah in thu ka ruah vivo. Arei hlan ah Mawi te tei in cu kan thleng.
Anthur, khakuan le hmakphek cu cabuai par ret in,"Kan hna kan theh,a suan le a bawl cu nan mai hna".
"Si tuk ee,". Mawi te in ih ti hrim. Inn sung ah zo hman um hlah khaw, Mawi te tei fangfai ret tak hngohsan in ka to zau. Rei ka to hlanah",lu kham ding ka nei ve lo, na kawng kham in ka zau ve ding," duhnung zet hni pah in Par te khal a ra zau ve.
I ra kham ngai ngai cu ka thin hna zawn a khir a luar. Ka tha a thia tum lamlam a bang. Pa can ka cuh ih aw suak ceu in" Ka lo pom bet kem maw?"
"Khua a dai rih lo pi", a mit mawi ten i met. Fala pawl ih mi an met le duh an nung ih nupi nu an si hnu ih mi an met le huat an um anti kha. Asam tlairem te zutsak pahin " Tui ni cu kan pahnih in kan um tlang si, thin heng tu tla an um ka zum."
"Zo maw thin heng ding, na pa maw?" ih ti hrim....
"Si hlah, na tlangval pa".
"Na tlang val pa ihti ring ring hlah. Duh aw ihti le ka duh ka ti kei. Ani cu duh hlah ihti le ka hrial ding mi sawn si. Nangmah in a rem thiam nawn lo ding na tih zan in tu tiang ah ka tha nau a luar so khaw. Nunau ka siih ziang tong ngam loin ka um men na"', phar ih naute zuk zo pah in a tong rero. Fala hmuah hmuah ah ka duh bik tih lang ternak ah a cal ka hnam sak.
"Kei mah le mah tla mawh ka tiaw ko. Nang ka lo duh vek in fala dang hnen ah duhdawtnak sim ding ka nei nawn lo. Nang vek ih i thei thiam tu hi ka ton nawn ka zum lo. Khat lam ah thu tha ten ka ruah le cu na hrang thil tha ah ka ruat. Kei ih phenthlam cu mi bang in a hnemdai silo. Par, duhdawtnak timi cu maw 'thlaphan ninghan riahsiat timi khatlam ral ih um, hmun nuam le a tha bik mi dum sung ih duh mi nitin ten lungawi ai puang ih a leng duhsak hi asi' tiin ka ruat. Na pa cang lo tuk ih titla le lung awi in ka co hlang ding", a hrang ka duh saknak cu ka puang theh in a cal ah ka hnam sal. Tong thiam loin caan reipi kan zoh aw.
Duhnung za a hmurmawi te cu thawsam zik ko diriam zet in ka hnam sak. Mitthep thiam loin lasi fala bang a hmel mawi cu ka zoh sal.
" Par, i ngai thiam aw maw, ka lo duh tuk ruang ah ka lo hnam mi asi. Ka hrang neta bik tla asi lo ding tih zo si rel thei. Khau a thal tik ah a nuam zet mi ruun inn ah na lawi lo ding tih zo si sim thei. Cuicaan a kim le tuini ih a lo hnam tu ka hmui hi thin na zet in ka cul rero ding. Par, kam khat tal i sawn ve awla, ka hrang tong ding na nei nawn lo maw si?”
Kam khat hman i sawn loh ruang ah ka zoh cu a mit mawi te sing in a biang ah MITTHLI a luang mi ka hmu. A MITTHLI ka hnul sak zawng ah," Lian, ka lung awi tuk."
"Ziang ruang ah maw?"
"Ka kiang ih na um caan ah hin ka hna a ngam tuk. Kumkhua in um tlang thei ning na tiin timar kuan tiang ka ruat theu." tong thei nawn lo in a MITTHLI cu a biang no te tiang a luang sal.
Cerhti bang put mi MITTHLI cu hnulsak pah in,"Ziang ah riahsiatnak cu na lang ter? MITTHLI timi cu a lak in luan ter ding asi lopi." Thia derdo ka kut hawi zawng ah,
" Lian, ka MITTHLI hi a lak ah maw na ruah? Ka duhdawtnak lang ter tu sawn si, tu lawng luang ko seh, i hnul sak nawn hlah maw."
"Na mitthli ka hnul lo cun ka taksa le thitha hmuah a luang ral thluh ding si", a kutnem te cu thlah siang lo in ka kai ring ring. Sup aw thei lo ih thin diriam ko ka hnam sal. Ziang tik lai ah caan a liam khal ka thei man lo, reinawn cu kan pom aw man. Rual pi pawl hmai sawngin.
“Kan tho ke , rual pi pawl tla hmai sawng um in."
"Hmaisawng um lo nan, nan pahnih in kan lo mit kem tuk. Duh aw na keu keu khal leh duh aw lo bang in nan um thei cu kan mang khal a bang ko" In duh sak zet tu rual pipawl cu pa khat hnu pakhat an ra suak.
Tong nei mal nan ei in lam ih tan la thei zet tu Pui te in," Rawl ei kan man zo, tuan te kan ei lo le zan khawm tla kan tlai kei, tui sun le zo hman kan khawm silo, pastor pai thuanthu sim ngai nan duh maw si", tiin hni suamso inn a ra suak ve. Cu zawng ah nazi(dar) thlaihnak ban lam cu kan hawi theh.
Thluai te in" Si ngai, rawl ei theh le inn tin awih loh, kan za ten ka vak dual do kei, kan khawm cih ding."
" Kei, tiin mawh ka khawm ding ", angki banbul lawng hruh Thiam te cu a phun a tum nan, Mawi te in" Ka kawr te na hruh men ding si," a ti ruang ah kan tha thiam ih rawl ei ding cun tim kan tuah.
"Lian, nang tla cam ta aw," an za ten an lung kim ih thla ka cam. Cabuai ih to loin zial ah rawl kan kil khawm vial vial. Par te mit mei pah in, " Buh suan tak cu a thaw ce in ka thei, zawi suan saw?"
"Na lei tla na vawlh pang kei aw." Sa thau keu pah in Pui te cun I sawn. Mawi te ih hmeh suan tak ka suah zawng ah," Hmeh te ziang a bang, ai.. ci nan tlah lo maw?"
"hi a al si," Lung kim lo tuk in a tep lohli. Lung awi ai puang le hlim in an ei lai ah dang sung volh ve thei lo cu kei mah Lian lawng ka si.
Ziang ah tile fala par mawi lai tak an si. Hmuhban loh thaisun timi ah pasal nei thei din hmun ah an um zo. Ka duh duahdo mi Par te tla, tlangval in palai thlah a tum rero ti thawm ka thei. Tu nai ah nei lo khal sela nei thluh ding tho tho an si. Tuizan ah nuam le aipuang in um tlang thei hman ning, ni ni khat le " LIAN " timi tlang val in tan ding. An mah duh zet tu an pasal tang pom in "THAISUN" timi ni eng hrang tuan an rel ding ruat in Lung sung "MITTHLI" thawn rawl ka ei ruang ah a si.
By; Salai Mitthli
________________________________
Categories:
nun thu leng
U Ma Ram( Salai mitthli) calai lam ka rinsan mi bik na par ah ka lung a awi na sa.......kan san thuanthu ah na hmin tang ringring ding in zuam sinsin aw ti'n thazang lo pek ka duh ....nang mah ih thazang pek nak ruang ah ca ka rak ngan ve tan ih lungawi nak bawmphur a luangliam mi thawn bulpak in lungawi thu losim ka duh
na far: Hoi Lo Par